Συνεχίζεται η συνεργασία ΟΤΕ και ΚΑΛΛΙΣΤΩ για την παρακολούθηση της καφέ αρκούδας

Αναδημοσίευση http://www.callisto.gr/neaByArticle.php?id=128

Υλοποίηση της β φάσης της δράσης στην Πίνδο.
Ενθαρρυντικά τα πρώτα αποτελέσματα από τη Ροδόπη

Το καινοτόμο πρόγραμμα γενετικής παρακολούθησης του πληθυσμού της καφέ αρκούδας, που ξεκίνησε η ΚΑΛΛΙΣΤΩ μαζί με τον ΟΤΕ το 2009, στην Οροσειρά Ροδόπης, επεκτείνεται φέτος με την υλοποίηση της ίδιας δράσης και στην Πίνδο, στην ευρύτερη περιοχή της Βάλιας Κάλντα. Ο ΟΤΕ, στο πλαίσιο του προγράμματος του Εταιρικής Υπευθυνότητας, υποστηρίζει την καινοτόμο αυτή έρευνα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ.

Η έρευνα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ στηρίζεται στη μέθοδο της γενετικής ταυτοποίησης των ατόμων αρκούδας, αξιοποιώντας την ιδιαίτερη προτίμησή τους (κατά τη φάση σήμανσης της περιοχής τους), για τους ξύλινους στύλους του ΟΤΕ, λόγω κυρίως της ιδιαίτερης μυρωδιάς που εκλύει το υλικό εμποτισμού τους.

Οι πρώτοι στύλοι του ΟΤΕ τοποθετήθηκαν στην οροσειρά Ροδόπης τον Ιούλιο του 2009, σε σημεία που δεν καλύπτονταν από το υπάρχον δίκτυο του ΟΤΕ. Μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα προσαρμογής, συνελέγησαν με επιτυχία τα πρώτα δείγματα, τα οποία στάλθηκαν για ανάλυση στο εξωτερικό. Μέσω της ανάλυσης απειροελάχιστης ποσότητας DNA (συλλογή τριχών), που συλλέγεται από τους ξύλινους στύλους του ΟΤΕ, αντλείται ακριβής και επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφορία για τη γενετική ταυτότητα, το φύλο, και τη συγγένεια ενός ατόμου αρκούδας με τα υπόλοιπα άτομα ενός πληθυσμού, αλλά και τις σχέσεις των πληθυσμών μεταξύ τους.

Η επιτυχία του εγχειρήματος και η ένθερμη υποστήριξη των ανθρώπων του ΟΤΕ, που παρέχει δωρεάν τα υλικά και συμμετέχει ενεργά στην τοποθέτηση των στύλων, οδήγησε στην υλοποίηση της β’ φάσης της δράσης στη Βάλια Κάλντα, στα μέσα Μαΐου. Με τον τρόπο αυτό, επεκτείνεται το δειγματοληπτικό δίκτυο και αυξάνεται η δυνατότητα συλλογής δειγμάτων βιολογικού υλικού για την εκτίμηση του πληθυσμού καφέ αρκούδας στη χώρα μας.
Το πρόγραμμα θα συνεχιστεί το επόμενο διάστημα και στις δύο περιοχές παρουσίας αρκούδας στις οποίες έχουν τοποθετηθεί οι στύλοι του ΟΤΕ, δίνοντας το πλεονέκτημα στους ειδικούς να παρακολουθούν τις αρκούδες με την ελάχιστη δυνατή ενόχληση για τα ζώα.

Με αφορμή τη διεύρυνση της συνεργασίας του ΟΤΕ με την ΚΑΛΛΙΣΤΩ, η οποία ξεκίνησε το 2008 με την υποστήριξη του προγράμματος δασοπροστασίας, η Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας του ΟΤΕ, κα Ντέπη Τζιμέα τόνισε: «Κοινός παρανομαστής πίσω από την επιτυχημένη συνεργασία με την ΚΑΛΛΙΣΤΩ είναι η φροντίδα για το περιβάλλον μέσα στο οποίο εργαζόμαστε και ζούμε. Ξεκινώντας από το «σπίτι» μας, που για μας στον ΟΤΕ υπερβαίνει τα στενά όρια του «χώρου εργασίας», συμβάλλουμε με τα μέσα που διαθέτουμε και με τη συμμετοχή των ανθρώπων μας από κάθε γωνιά της Ελλάδος, αποδεικνύοντας ότι η σχέση με το περιβάλλον είναι, όχι μόνο ένα πλαίσιο αρχών και κανόνων, αλλά κομμάτι της καθημερινής μας λειτουργίας.»

Ξέρετε ότι...

Μέσω της συλλογής τριχών από τις αρκούδες, οι επιστήμονες παρακολουθούν τον πληθυσμό της αρκούδας στην Ελλάδα;

Συλλέγοντας τρίχες τις οποίες αφήνει το μεγάλο θηλαστικό σε δέντρα ή στύλους του ΟΤΕ, οι άνθρωποι της Καλλιστώς αντλούν πληροφορίες για την ταυτότητα, το φύλο, και τη συγγένεια ενός ατόμου αρκούδας με τα υπόλοιπα άτομα ενός πληθυσμού μέσω της ανάλυσης απειρολάχιστης ποσότητας DNA που απομονώνεται από τον θύλακα της τρίχας.

Καλλιστώ: Αρκούδες σε μακρινές περιπλανήσεις

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 28/05/2010

ΑΡΚΟΥΔΕΣ ΣΕ ΜΑΚΡΙΝΕΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ

Οι επιστημονικές έρευνες στην Ελλάδα έχουν δείξει ότι οι αρκούδες εμφανίζουν τη μεγαλύτερη κινητικότητα τους, τόσο κατά τη διάρκεια της άνοιξης όσο και στις αρχές τους καλοκαιριού. Αυτό οφείλεται σε δυο βασικούς λόγους:

- στο γεγονός πως οι περίοδοι αυτές αποτελούν περιόδους αναπαραγωγής για την αρκούδα και

- στο γεγονός πως πρόκειται για περιόδους εντατικής αναζήτησης τροφής για την αρκούδα λόγω της τροφικής καταπόνησης της μετά από τον χειμέριο ύπνο αλλά και λόγω του θηλασμού, για όσα θηλυκά έχουν νεογέννητα μικρά.

Οι δύο αυτοί λόγοι ωθούν αρκετά συχνά τις αρκούδες σε μακρινές περιπλανήσεις που τις οδηγούν είτε σε οριακές περιοχές της γεωγραφικής τους κατανομής (π.χ. περιοχές όπου έχει πολλά χρόνια να εμφανισθεί) σε αναζήτηση συντρόφου, είτε στο να αψηφούν κάποια τεχνητά εμπόδια (π.χ. μεγάλους αυτοκινητόδρομους) διακινδυνεύοντας τη ζωή τους προκειμένου να καλύψουν άμεσες τροφικές ανάγκες.

Τη τελευταία εβδομάδα καταγράφηκαν 4 περιστατικά που αποτυπώνουν αυτό το εποχικό φαινόμενο που είναι απολύτως φυσιολογικό και το οποίο συνδέεται, όπως δείχνουν και τα πρόσφατα στοιχεία, και με μια μικρή πληθυσμιακή ανάκαμψη του είδους στη χώρα μας.

Δύο από τα τέσσερα περιστατικά αφορούν εμφάνιση αρκούδας σε οριακές περιοχές της γεωγραφικής κατανομής του είδους : στη μια περίπτωση μία θηλυκή αρκούδα προσέγγισε με τα δύο μικρά της κτηνοτροφική εγκατάσταση στην ευρύτερη περιοχή του ΔΔ Σφηκιάς, σε δασική περιοχή των Κάτω Πιερίων (ν. Ημαθίας), χωρίς όμως να προξενήσει ζημιές. Η δεύτερη περίπτωση όπου καταγράφηκε παρουσία αρκούδας αφορά στην περιοχή της Φθιώτιδας που αποτελεί και μια από τις νοτιότερες περιοχές σποραδικής παρουσίας αρκούδας στην Ελλάδα. Τα άλλα δύο περιστατικά σημειώθηκαν σε περιοχές μόνιμης παρουσίας αρκούδας. Μία θηλυκή αρκούδα με τα μικρά της διέσχισε την Εγνατία Οδό στο ύψος του αφύλαχτου (χωρίς περίφραξη) «κόμβου Μετσόβου» προκειμένου να προσεγγίσει χωράφι με οπωροφόρα δέντρα σε αναζήτηση τροφής, ενώ σε άλλη περίπτωση, στην περιοχή του ΔΔ Κορυδαλλού, η αρκούδα κατάστρεψε τμήμα περίφραξης σε μικρό εκτροφείο θηραμάτων σε δασική περιοχή η οποία θεωρείται πέρασμα για την αρκούδα, χωρίς ωστόσο να προκληθούν άλλες ζημιές. Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ τονίζει πως τα περιστατικά οριακών εμφανίσεων αρκούδας δε θα πρέπει να ξαφνιάζουν τους ανθρώπους που ζουν κοντά σε αυτές τις περιοχές. Ακόμα και στις περιπτώσεις που η αρκούδα εμφανίστηκε μετά από πολλά χρόνια απουσίας από μία περιοχή, δεν συνίσταται λόγος ιδιαίτερης ανησυχίας ή καχυποψίας.

Παρόλα αυτά η εμφάνιση της αρκούδας προκαλεί κάποια σύγχυση, κυρίως λόγω της άγνοιας των ανθρώπων αλλά και λόγω των προβλημάτων που δημιουργεί σε περιπτώσεις πρόκλησης ζημιών στο παραγωγικό κεφάλαιο.

-η αρκούδα δεν επιτίθεται ΠΟΤΕ σε άνθρωπο. Κρατώντας την ψυχραιμία μας και φυσικά χωρίς να προσπαθήσουμε να την απειλήσουμε ή να την κυνηγήσουμε, η αρκούδα θα απομακρυνθεί μόλις αντιληφθεί την ανθρώπινη παρουσία.

- Για την αποφυγή πρόκλησης ζημιών, υπάρχουν συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης, όπως είναι οι καλοί σκύλοι φύλαξης κοπαδιών αλλά και η τοποθέτηση ηλεκτροφόρας περίφραξης τόσο στις κτηνοτροφικές όσο και στις μελισσοκομικές μονάδες.

-Σε περίπτωση πρόκλησης ζημιάς προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία αποζημίωσης από τον ΕΛΓΑ.

Σημείωση προς του Συντάκτες:
Για οποιαδήποτε πληροφορία και ενημέρωση σχετικά με έκτακτα περιστατικά εμφάνισης αρκούδας, καλέστε στην ΚΑΛΛΙΣΤΩ, στο 2310252530. Η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης για την Αρκούδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ, η οποία λειτουργεί στο πλαίσιο των δύο προγραμμάτων LIFE (στις περιοχές Γρεβενών και Τρικάλων), στα οποία η ΚΑΛΛΙΣΤΩ μετέχει ως εταίρος, έχει συσταθεί για την διαχείριση/αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών με αρκούδα.

Περισσότερες πληροφορίες: Ηλιάνα Μπουσιάκη/ Υπεύθυνη Τύπου και Επικοινωνίας ΚΑΛΛΙΣΤΩ, 2310252530/6972694147

Γιώργος Μερτζάνης: Επιστημονικός Υπεύθυνος ΚΑΛΛΙΣΤΩ/6999230693

Καλλιστώ: Νέα σύγκρουση αρκούδας με αυτοκίνητο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 06/05/2010


Νέα σύγκρουση αρκούδας με αυτοκίνητο

Σήμερα το πρωί ειδοποιήθηκε η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ από την Τροχαία Φλώρινας για νέο τροχαίο ατύχημα με αρκούδα. Μία μεγαλόσωμη αρκούδα προσπάθησε να διασχίσει το οδόστρωμα στην παλιά εθνική οδό Φλώρινας- Κοζάνης κοντά στη διασταύρωση για το ΔΔ Βεύης. Το σημείο του ατυχήματος βρίσκεται στην περιοχή που ενώνει τις ανατολικές παρυφές του ορεινού όγκου του Βιτσίου με τις δυτικές παρυφές του ορεινού τόξου του Βόρα και θεωρείται σημαντικό πέρασμα για τις αρκούδες της περιοχής. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της τροχαίας Φλώρινας, η σύγκρουση του ΙΧ αυτοκινήτου με την αρκούδα συνέβη χθες το βράδυ στις 22.30. Η αρκούδα η οποία χτυπήθηκε από το διερχόμενο όχημα, ευτυχώς όχι θανατηφόρα, απομακρύνθηκε γρήγορα από το οδόστρωμα. Το ζευγάρι το οποίο επέβαινε στο όχημα, αν και σοκαρισμένο είναι καλά στην υγεία του, ενώ το όχημα έπαθε αρκετές ζημιές.

Μόλις ειδοποιήθηκε η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης για την Αρκούδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ έσπευσε στην περιοχή για να εντοπίσει το τραυματισμένο ζώο, με σκοπό να το περιθάλψει αν αυτό κρίνονταν αναγκαίο. Η μεγαλόσωμη αρκούδα εντοπίστηκε από τον νοσοκόμο κτηνίατρο της ομάδας της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ σε δασική περιοχή και σε απόσταση 600-700 μέτρων από το σημείο του ατυχήματος με τη βοήθεια εκπαιδευμένου σκύλου που διαθέτει η ομάδα. Όλα δείχνουν ότι το ζώο παρέμεινε στο σημείο αυτό για όλη τη νύχτα προκειμένου να αναλάβει δυνάμεις από τον τραυματισμό. Μόλις η αρκούδα αντιλήφθηκε την ανθρώπινη παρουσία απομακρύνθηκε τρομαγμένη. Η μακροσκοπική παρατήρηση του ζώου έδειξε να μην υπάρχει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας για την υγεία του, ωστόσο η πιθανότητα εσωτερικής αιμορραγίας δεν μπόρεσε φυσικά να αποκλειστεί λόγω της έλλειψης δυνατότητας λεπτομερούς εξέτασης του ζώου. Τις επόμενες ημέρες η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ θα εξερευνήσει και πάλι την περιοχή κοντά στο σημείο του ατυχήματος για το ενδεχόμενο η αρκούδα να μην κατάφερε να επιβιώσει.

Η άφιξη της άνοιξης και το ξύπνημα των αρκούδων από το χειμέριο ύπνο ξαναθέτει τη ζωή τους σε κίνδυνο. Το 2009 μετρήσαμε δέκα τροχαία περιστατικά με θύματα αρκούδες ενώ για το 2010 είναι το τρίτο περιστατικό που συμβαίνει (ευτυχώς μόνο ένα θανατηφόρο),ενώ στο συγκεκριμένο σημείο είναι το έβδομο (7ο) περιστατικό που σημειώνεται. Η ανάγκη τοποθέτησης μιας άνω διάβασης πανίδας (πράσινης γέφυρας) στο σημείο που έγινε το ατύχημα αποτελεί πάγιο αίτημα των Περιβαλλοντικών Οργανώσεων χωρίς ωστόσο καμία ανταπόκριση από τους αρμόδιους φορείς. Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ έχει τονίσει επανειλημμένα τόσο την ανάγκη τοποθέτησης κατάλληλης σήμανσης ώστε οι οδηγοί να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες και να τηρούν τα όρια ταχύτητας, όσο και την ανάγκη τοποθέτησης μιας κατάλληλης περίφραξης των κλειστών αυτοκινητοδρόμων που κατακερματίζουν περιοχές παρουσίας αρκούδας.

Για περισσότερες πληροφορίες:

Δρ. Γιώργος Μερτζάνης/ Επιστημονικός Υπεύθυνος «Καλλιστώ», 6999-230693
Ηλιάνα Μπουσιάκη/ Υπεύθυνη Τύπου και Επικοινωνίας «Καλλιστώ»
2310252530 και 6972-694147

Καλλιστώ: Και άλλη νεκρή αρκούδα στα Τρίκαλα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 03/05/2010

ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΝΕΚΡΗ ΑΡΚΟΥΔΑ ΣΤΑ ΤΡΙΚΑΛΑ

Σήμερα το πρωί ειδοποιήθηκε η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ που λειτουργεί στο πλαίσιο του διεθνούς ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE (περιοχή εφαρμογής ν. Τρικάλων) και η ομάδα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ από τον υπεύθυνο Θήρας του Δασαρχείου Τρικάλων για μια νεκρή θηλυκή αρκούδα που βρέθηκε σε ορεινή κοιλάδα του ΔΔ Αγίας Παρασκευής Τρικάλων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν αρχικά σε blog του ν. Τρικάλων, πρόκειται για ένα μεγαλόσωμο θηλυκό ζώο το οποίο εντοπίστηκε νεκρό στις όχθες του Ασπροπόταμου. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως η άτυχη αρκούδα πυροβολήθηκε στην πλάτη ενώ στις φωτο και τα πλάνα είναι εμφανής ο αποτρόπαιος ακρωτηριασμός του αριστερού της μπροστινού ποδιού. Πρόκειται για την έκτη κατά σειρά νεκρή αρκούδα από παράνομη εξόντωση στην περιοχή του ν. Τρικάλων για το διάστημα 2006-2010. Με την εξόντωση ενός θηλυκού ατόμου η ζημιά στον πληθυσμό του είδους είναι πολλαπλή εφόσον τα ορφανά αρκουδάκια που γεννήθηκαν φέτος το χειμώνα δεν επιβιώνουν.

Στα πλάνα που δημοσιοποιήθηκαν από την ίδια πηγή και τα οποία μπορείτε να παρακολουθήσετε και στο κανάλι της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ στο You Tube ( http://www.youtube.com/user/callisto2004) , διακρίνεται δίπλα στο πτώμα της αρκούδας μία κυψέλη. Η παρουσία μίας μεμονωμένης κυψέλης στο σημείο όπου βρέθηκε το ζώο, δημιουργεί υποψίες για σενάριο σκόπιμης εξόντωσης του ζώου με «δόλωμα» σε καρτέρι.

Η ομάδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ σε συνεννόηση με τον Υπεύθυνο Θήρας του Δασαρχείου Τρικάλων αναμένει τα επίσημα αποτελέσματα της αυτοψίας. Σύμφωνα με τα αρχικά στοιχεία της αυτοψίας η οποία διενεργήθηκε από τη νομαρχιακή κτηνίατρο, το ζώο έφερε θλαστικό τραύμα και αιμάτωμα στο θώρακα, ωστόσο δεν εντοπίστηκε ανοιχτό τραύμα στο σώμα του από είσοδο βολίδας πυροβόλου όπλου, γεγονός που ίσως και να οφείλεται στην κατάσταση σήψης (3-4 ημερών) στην οποία βρέθηκε το ζώο. Τα στοιχεία της αυτοψίας συνηγορούν στο επίσης «πιθανό σενάριο» η αρκούδα να κατέληξε τελικά μετά από πτώση από παρακείμενο γκρεμό και όχι από πυροβόλο όπλο. Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ σε συνεργασία με την νομαρχιακή κτηνίατρο και το Δασαρχείο Τρικάλων παρέλαβε δείγματα ιστών του ζώου για περαιτέρω μελέτη.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ υλοποιεί διεθνές ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE (το πρόγραμμα υλοποιείται παράλληλα σε Εθνικά Πάρκα και ορεινές περιοχές στην Ιταλία, Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία) στην περιοχή των Τρικάλων με σκοπό την προστασία και διαχείριση των μεγάλων σαρκοφάγων και ειδικότερα την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων που δυσχεραίνουν την ομαλή συνύπαρξή τους με τον άνθρωπο. Η διαχείριση παρόμοιων περιστατικών και η εξάλειψη τέτοιων φαινομένων αποτελεί έναν από τους βασικότερους στόχους του προγράμματος, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί και η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης για την αρκούδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ.

Περισσότερες πληροφορίες: Γιώργος Μερτζάνης: Επιστημονικός Υπεύθυνος «Καλλιστώ»/6999230693

Ηλιάνα Μπουσιάκη/ Υπεύθυνη Τύπου και Επικοινωνίας «Καλλιστώ», 2310252530/6972694147