Τρίτη, 23 Δεκεμβρίου 2008

Οι προστάτες των ζώων.

Σώζων ο ταπεινός βοσκός.
Βοσκός στο επάγγελμα, ο Άγιος έλεγε σε όσους τον πείραζαν και τον χλεύαζαν ότι ήθελε να γίνει πιο ταπεινός ακόμα και από τα πρόβατα που έβοσκε. Ο Άγιος επισκέφθηκε την πόλη του Πομπήιου στην Κιλικία και παρά την πραότητά του εξοργίσθηκε όταν είδε σε έναν ναό ένα χρυσό είδωλο. Δεν μπορούσε να ανεχθεί τόσο άχρηστο πλούτο όταν έξω υπήρχαν άνθρωποι που υπέφεραν και πεινούσαν. Έσπασε το χρυσό χέρι του αγάλματος και το πήγε στην αγορά για να το πουλήσει. Φυσικά εκεί συνελήφθη, δικάστηκε και καταδικάσθηκε σε θάνατο με μαρτύρια. Ο Άγιος Σώζων θεωρείται σήμερα ότι σώζει αδιακρίτως από κάθε κίνδυνο. Θεωρείται βουκολικός Άγιος και εμφανίζεται να βόσκει πρόβατα ή να κρατά στην αγκαλιά του κάποιο ζώο. Θυμίζει την αρχαία απεικόνιση του νεαρού που κουβαλά στον ώμο του ένα αρνί. Η απεικόνιση του «καλού ποιημένος» που σώζει το αρνί, που είχε χαθεί και κινδύνευε. Αυτός ο συμβολισμός στους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους είχε δανειστεί για την απεικόνιση του Κυρίου. Εξάλλου, ο «Δίας – Σωτήρ» είχε πια χάσει την θέση του από το Σωτήρα του κόσμου, τον γλυκύτατο Ιησού. Ο Άγιος Σώστης (ανύπαρκτος Άγιος) είναι μία άλλη αφηρημένη μορφή – έννοια που ταυτίζει τον Άγιο Σώζων με το Σωτήρα Ιησού. (Υπάρχουν δύο Άγιοι Μάρτυρες με το όνομα Σώζων. Εορτάζουν 7 Αυγούστου και 7 Σεπτεμβρίου).
Μόδεστος ο προστάτης των ζώων.
Ο Άγιος φέρεται να προστατεύει τα ζώα, ιδιαίτερα αυτά που σέρνουν άροτρο. Στην εορτή του δεν «εορτάζουν» μόνο τα βόδια, αλλά κατά επέκταση όλα τα οικόσιτα ζωντανά. Σε πολλά μέρη γίνονται συλλείτουργα, αγιασμοί και αφού «ευλογηθούν – διαβαστούν» από τον παπά τα ζώα, φτιάχνονται κόλλυβα και «υψώνουν το ύψωμα». Τελικά το δίνουν στα ζώα να το φάνε. Στην Λέσβο του Αγίου Μόδεστου, παίρνουν αγιασμό και ραντίζουν με αυτόν τα χωράφια τους, για να γλυτώσουν από τις ακρίδες και όλα τα άλλα κακά. Αναφέρονται δύο Άγιοι με αυτό το όνομα. Ο ένας έζησε γύρω στο 614, όταν ο Πέρσης Χοσρόης πήρε τον Τίμιο Σταυρό από τα Ιεροσόλυμα και ο άλλος έζησε ανάμεσα στο 300 με 400 μ.Χ. Και οι δύο αναφέρονται ως Επίσκοποι Ιεροσολύμων. Αυτός, ο δεύτερος Μόδεστος, αναφέρεται ότι ανέστησε ζώα που είχαν πεθάνει πίνοντας νερό με δηλητήριο φιδιού. Υπάρχει δέηση προς τον Άγιο Μόδεστο που τον επικαλούνται για τα άρρωστα ζώα αλλά και στο λεγόμενο «μικρό Ευχολόγιο» υπάρχουν δύο ευχές του Αγίου Μόδεστου που ονομάζονται «εις κτήνη». Φυσικά θα μπορούσε να θεωρηθεί και προστάτης των κτηνιάτρων (εορτάζει 16 Δεκεμβρίου).
Άλλοι Άγιοι που σχετίζονται με τα ζώα·
Αθηνογένης ο Πηδαχθόης. Ήταν από την Σεβάστεια της Καππαδοκίας. Ανέθρεψε μία ελαφίνα και παρακάλεσε τον Θεό ποτέ να μην πιαστεί από κυνηγούς, ούτε αυτή ούτε τα παιδιά της, ούτε τα εγγόνια της. Έτσι κι έγινε (εορτάζει 16 Ιουλίου).·
Αντώνιος ο νέος. Ασκήτεψε για 50 χρόνια σε μια σπηλιά. Εκεί πέθανε. Αναφέρεται πως τα σκυλιά ενός κυνηγού βρήκαν το λείψανό του, ενώ βόδια έσυραν το λείψανο μέχρι το πατρικό του σπίτι (εορτάζει 1 Δεκεμβρίου).·
Αρτέμονας ο Άγιος Μάρτυρας. Συνάντησε τους διώκτες του στον δρόμο για την Καισάρεια. Τον Άγιο ακολούθησαν δύο ελάφια και έξι άγριοι όνοι.·
Άτταλος ο Όσιος ο Θαυματουργός. Αναφέρεται ότι ο Όσιος ήταν τόσο πράος και αγαθός, που τα πουλιά έρχονταν άφοβα κάθε πρωί κοντά του (εορτάζει 6 Ιουνίου).·
Βλάσης. Ο Άγιος θεραπεύει ανθρώπους και ζώα. Ζούσε σε σπηλιά ανάμεσα σε άγρια ζώα που δεν τον πείραζαν, γι’ αυτό και προστατεύει από τον λύκο, το τσακάλι και την αρκούδα (εορτάζει 11 Φεβρουαρίου).·
Γεώργιος, Δημήτριος, Μηνάς και Θεόδωρος. Σαν καβαλάρηδες προστατεύουν τα άλογα και τους ιππείς. Ιδιαίτερα ο Θεόδωρος προστατεύει τα άλογα από τον βαρύ χειμώνα. Κάποτε λένε, έπεσε βαρύς χειμώνας και τα άλογα απελπισμένα κίνησαν να πάνε στο ποτάμι να πνιγούνε. Στον δρόμο τους βρέθηκε ο Άγιος Θεόδωρος και τα γύρισε πίσω. Έτσι τα έσωσε γιατί σε λίγο πέρασε η βαρυχειμωνιά και ήρθε πάλι η άνοιξη με το παχύ χορτάρι.·
Ελευθέριος ο Επίσκοπος Ιλλυρικού. Προστατεύει από επιθέσεις άγριων θεριών. Κατά το μαρτύριό του, όταν ρίχθηκε στα άγρια θηρία για να τον κατασπαράξουν, αυτά τον σεβάστηκαν, δεν τον πείραξαν καθόλου, απεναντίας κάθισαν ήσυχα δίπλα στα πόδια του. Πολλοί Άγιοι Μάρτυρες αξιώθηκαν παρόμοιας χάρης.·
Ελισσαίος ο Προφήτης. Μαθητής του Προφήτη Ηλία και Προφήτης ο ίδιος. Καθαρά από παρετυμολογία του ονόματός του ο Άγιος θεωρείται προστάτης ανθρώπων και ζώων από τη λύσσα (εορτάζει 14 Ιουνίου).·
Λάζαρος ο βοσκός από τη Βουλγαρία. Ήταν βοσκός στο επάγγελμα (εορτάζει 23 Απριλίου)·
Λεόντιος ο Ποιμένας. (Εορτάζει 18 Ιουνίου)·
Μάρκος, ο μαθητής του ιερού Χρυσοστόμου. Γιάτρεψε τον τυφλό σκύμνο (κουτάβι) μιας ύαινας. Αυτή του έφερε ως πληρωμή ένα δέρμα κριαριού μαζί με το μαλλί του. Ο Άγιος σχετίζεται με τους κτηνιάτρους (εορτάζει 5 Μαρτίου).·
Μάμας ο Άγιος. Ο «Ηρακλής του χριστιανισμού». Εκτός από προστάτης των Βυζαντινών Απελατών, των φρουρών των συνόρων, των παλικαριών, των κλεφτών και των γενναίων, θεωρείται και προστάτης των τσοπάνηδων και των κοπαδιών (Υπάρχουν επτά Άγιοι με αυτό το όνομα).·
Παρθένιος Επίσκοπος Ραδοβιζίου. Του άρεσε να κοιτά τα κοπάδια και να τα ευλογεί. Τα αποκαλούσε «τα ευλογημένα». Απεβίωσε ειρηνικά το 1777 (εορτάζει 21 Ιουλίου).·
Παύλος ο Θηβαίος. Ο Άγιος Αντώνιος βρήκε τον Άγιο νεκρό μέσα σε ένα τάφο που είχαν σκάψει με τα νύχια του δύο άγρια λιοντάρια. Τα θηρία παρέστεκαν το νεκρό που πέθανε σε μεγάλη ηλικία, 113 ετών (εορτάζει 15 Ιανουαρίου).·
Πεύσιππος, Ελάσιππος, Μέσιππος. Τα τρίδυμα αδέλφια από την Καππαδοκία ημέρωναν και ίππευαν άγρια άλογα (εορτάζουν 16 Ιανουαρίου).·
Χαραλάμπης. Τα άλογα του Άι-Χαραλάμπη. Στην Λέσβο, στην πανήγυρη του Αγίου γίνονται αγώνες με άλογα για το καλό των ζώων. Θεωρείται ακόμα προστάτης των κοπαδιών και των βοσκών (Υπάρχουν 4 Άγιοι με το ίδιο όνομα. Εορτάζουν 17 Σεπτεμβρίου, 10 Φεβρουαρίου, 23 Αυγούστου, 30 Μαΐου).·
Χρυστόφορος ο «κυνοπρόσωπος». Λέγεται πως ο Άγιος ήταν άσχημος και σωματώδης, γι’ αυτό και μπορεί να θεωρηθεί προατάτης των «άσχημων» αλλά και των σκύλων, γιατί σε πολλές λαϊκές εικόνες παρουσιάζεται ως κυνοπρόσωπος.